de Fruitberg

Vlinders tellen

Clive Farrell startte 20 jaar geleden met wat de ultieme vlindertuin zou moeten worden. Op een veld van maar liefst 40 ha bootste hij alle habitats van vlinders uit de UK na. Centraal werd een Buddelja-haag van bijna 1,5 km aangelegd, om zoveel mogelijk van het rondvliegend grut te lokken. Waardplanten voor alle inheemse vlinders staan verspreid over heel het domein. Vandaag komen niet minder dan 39 van de 59 inheemse engelse vlindersoorten voor in deze ultieme vlindertuin.

Zelf probeer ik ook een tuin te creëren die aantrekkelijk is voor (onder meer) vlinders, maar dan wel op een meer bescheiden schaal. Ik tref wel de meeste courante soorten aan in de tuin, maar nog geen echt belangrijke aantallen.

Dit week-end worden er in heel Vlaanderen naarstig vlinders geteld. Een leuk initiatief van Natuurpunt dat voor bewustmaking zorgt en mensen aanzet om hun tuin ook wat vlindervriendelijk te maken. Wel wordt er in de campagne te weinig aandacht besteed aan ’t feit dat de rupsen (en de bijhorende schade) deel uit maken van ’t verhaal, en dat het geen zin heeft om vlinders te lokken indien je daarna de rupsen en masse verdelgt.

Sinds vanmorgen probeer ik de tuin wat te wieden en kijk ik ondertussen uit naar vlinders. De eerste waarneming vanmorgen was een fors, klein bruin vlindertje dat ik niet onmiddellijk kon identificeren. Toen ik twee minuten later met fototoestel ter plekke was, was de vogel al gaan vliegen.Een controle op waarnemingen.be leerde me dat het het kaasjeskruiddikkopje betrof, één van de koesterburen van onze gemeente (wij wonen op ongeveer één km van de bezinkingsputten van Tienen waar deze zeldzame verschijning vaak wordt waargenomen). Ik heb hier nog een verloren hoekje waarvan ik niet weet hoe het te gebruiken, ik denk dat ik het kaasjeskruid weelderig ga laten tieren op dat plekje.

Toen ik terug naar buiten stapte, zag ik een vrij klungelig dwarrelende oranje vlinder in de tuin. Met fototoestel in de handen liep ik naar een pol Eupatorium cannabinum waar ik een mij nog ongekende nachtvlinder aantrof (wat opzoekingswerk leerde me dat het dagactieve nachtvlinder Spaanse vlag betrof).

Verder telde ik zes koolwitjes, drie dagpauwogen en twee distelvlinders. Een gehakkelde aurelia, een Kleine Vos, een Atalanta en een Bont zandoogje waren veel te fel gesteld op hun privacy.

Wat later trof ik ook nog twee boomblauwtjes, een Icarusblauwtje en een oranje Luzernevlinder aan.

Vandaag verscheen ook – voor het eerst dit jaar – de koninginnepage. Met het eerste exemplaar dat sierlijk door de zuin zweefde zou ik al meer dan tevreden zijn, maar wat later zag ik drie van deze schoonheden in de tuin.

En de meest voorkomende vlinder in mijn tuin? Het gamma-uiltje. Niet alleen moeilijk om te fotograferen, ook het tellen is niet eenvoudig. Ik telde er overdaag dertien, maar zag er gisterenavond meer dan 20 foerageren in de bloemenweide. En vanavond telde ik er 16.

Wat me opvalt is dat ik vandaag geen Landkaartjes of Bonte zandoogjes heb gezien, vlinders die ik hier toch regelmatig aantref…

En, doe jij ook mee aan de telling?
Resultaat van zaterdag en zondag:

6 Koolwitjes
3 Dagpauwogen
7 Distelvlinders
1 Oranje Luzernevlinder
2 Boomblauwtjes
1 Icarusblauwtje
1 Kaasjeskruiddikkopje
1 Spaanse vlag
1 Gehakkelde aurelia
1 Atalanta
2 Kleine vos
1 Citroenvlinder
1 Bont Zandoogje
3 Koniginnepages
16 Gamma-Uiltjes

Tien

Het plan was eenvoudig. We zouden enkele dagen naar Zuid-Frankrijk vertrekken. Iemand kwam de planten in potten voorzien van water, en de kat en kippen van voedsel en water.
Er was een kip al voor de tweede maal aan’t broeden, maar die was ‘uitgerekend’ voor zaterdag 3 augustus. En de vorige keer had ze er voortijdig de brui aan gegeven, de kans was groot dat dat nogmaals zou gebeuren.
Op woensdag 1 augustus ontvang ik een SMS van de oppas ‘Reeds zes kuikens geboren’. De kip had nu dus wel doorgebroed, en blijkbaar heb ik me vergist in het tijdstip dat de kip aan’t broeden ging.

De opppasser van dienst heeft zelf geen kippen, dus vroeg ik hem om samen met de achterbuurvrouw de kip met kuikentjes te verzetten naar de kuikenren (die ik wel al had klaargezet). Kuikenmeel had ik natuurlijk niet klaargelegd, maar de achterbuurvrouw had net kuikens gehad dus die kon onze oppas daarbij helpen…

De volgende morgen opnieuw een SMS ‘Nu 9 kuikens’. Deze bleken allen met succes overgezet naar de kuikenren, voorzien van drank en kuikenmeel. Een kwartier later volgt er nog een SMS ‘Nog een kuiken gevonden in nachthok gevonden, 10 kuikens’.

Tien kuikens. De Minimasjkes waren in de wolken. Ik hield mijn hard vast vanwege de voorspelde hitte van gisteren. Toen ik vannamiddag thuis kwam van een lange rit (935 km aub) bleken moeder en kinderen het echter goed te stellen ondans de hitte (35°C onder thermometerhut). Ik zie één of twee zilverbrakels tussen de jongeren (dat zouden dan zeker haantjes worden), voor de rest lukt het me niet direct om ze te ‘sexen’.

Wat ik met nog eens 10 kippen ga doen weet ik nog niet goed, ik hoop dat er toch voldoende hennen tussenlopen zodat ik die op zijn minst kan redden, de hanen zullen waarschijnlijk in de pot belanden (niet in mijn potten). Zelf heb ik al een of twee hennen teveel (5 eieren per dag), ze zullen dus allemaal een andere thuis moeten vinden.

En zeggen dat ik goudbrakels heb genomen om niet altijd met broedse kippen opgezadeld te zitten… Maar toch blijft het een fantastisch zicht, de trotse hen, gevolgd door een stel donzige bolletjes op poten.

Bij onze thuiskomst bleek er ook wat schade te zijn vanwege het onweer van zaterdag op zondag, maar daar ga ik niet over klagen, klein bier in vergelijking met de schade die anderen hebben opgelopen, dat groeit wel terug, die omgewaaide plantjes. Het onkruid is hier de voorbije week trouwens ook flink gegroeid, dat wordt dus een week-end wieden voor ik kan beginnen met de geplande werkzaamheden in de tuin. Dus ik hoop dat het de komende dagen wat frisser wordt, zodat ik een hele dag flink kan wieden.

Zwarte bessen snoeien

Het snoeien van zwarte bessen is zeer eenvoudig. Zwarte bessen geven het beste en mooiste fruit op eenjarig hout (dus op het hout van vorig jaar). Bij zwarte bessen streven we er dus naar om sterk te verjongen.

Zwarte bessen worden meestal (en ook in de Fruitberg) als struikvorm opgekweekt, met maximaal 10 takken per plant.

Eerst snoei ik de oude takken weg of terug op eenjonge scheut, zodat alle oude hout ‘weg’ is

Bij het snoeien verwijder ik ieder jaar het oude hout. Nu de bessen echt rijp zijn (en erg zoet en lekker), pluk en snoei ik tegelijkertijd. De takken van vorig jaar die nu vruchten dragen knip ik weg (tenzij er onvoldoende grondscheuten gevormd zijn). Het plukken kan daarna aan tafel.

Eerste Gezicht Jaargang 1 / 8

Het is opnieuw tijd voor een aflevering Eerste Zicht , een stokje dat vorig jaar in mei werd gegooid door Annetanne. Iedere eerste dag van de maand tonen meerdere bloggers een overzichtsfoto van hun tuin, om de evolutie van die tuin te laten zien.

Aangezien het ondertussen 1 augustus is geworden, is dit de 8ste reeks dit jaar.

Alle foto’s zijn aanklikbaar om meer detail te ontwaren.

De voortuin.

De lavendel (op 07:00) is nu bossig geworden (na drie keer terugsnoeien) en komt in bloei. Zo maak je van een plantje van 0,5 EUR een plant van 3 EUR op enkele maanden tijd. In die pioenenborder is nog steeds kleur te bekennen (maar wel geen pioenen meer). De zaailingen in de border vooraan op de foto zijn de voorbije maand enorm gegroeid en komen nu ook in bloei (Verbena bonariensis en versbacum chaixii) . De mensen die echt moeite doen zien ook de zonnebloemen groeien voor de erker én de kasseistapel helemaal links achteraan die verder gekrompen is wegens borderzoomen.

Evolutie http://supermasj.zenfolio.com/p898793373/slideshow.

De tweede foto is een overzicht van de vlindertuin. Hier is de voorbije maand nog vlot bijgeplant en door het warme weer is alles bovendien flink opgeschoten. We zijn er nog lang niet, maar ’t ziet er al iets wat minder maanlandschap uit. Onder de perzikboom doet de Nepeta flink haar best om een bodembedekkende hommellokker te spelen. En zoals hierboven al neergepend, de kasseistapel verkleint zienderogen.

> Slideshow : http://supermasj.zenfolio.com/p692170129/slideshow

> Slideshow : http://supermasj.zenfolio.com/p627678542/slideshow

Foto van de tuin achter het huis, met zicht op de struikenborder. Het is hier nu wachten op de terrasaanleg vooraleer we verder kunnen werken(gras aanleggen). De kuip in ’t midden van de toekomstige pelouze is één van de vijgelaars in potten, die tijdelijk verhuisd is. Er hangen twee slaapzakken aan ’t droogrek en er liggen matjes op de grond, want de kinderen zijn terug van kamp. En neen, ik ga de tuin niet opruimen voor deze fotoreeks.

>En : http://supermasj.zenfolio.com/p627678542/slideshow

Foto van de tuin achter het huis, vanuit het salon. Weinig nieuws onder de zon, links enkele Phloxen in bloei. Het gazon ziet er nog altijd frisgroen uit omdat ik het de voorbije weken niet afreed. Voor de flauwe plezanterikken, ik spreek over het gras achteraan de foto.
Hopla!: http://supermasj.zenfolio.com/p964328696/slideshow

De schaduwtuin

Dit deel van de tuin ziet er nog altijd niet uit, net zoals vorige maand. Ik plan alles tegen begin september aan te planten. Het gras onder het plastiek is in ieder geval morsdood.

Voilà : http://supermasj.zenfolio.com/p574527728/slideshow

Pruimenhaag

Zoek de pruimen 🙂

Met de bijhorende slideshow http://supermasj.zenfolio.com/p692170129/slideshow

Hier ben ik dus bezig met de borderzoom aan te leggen rond de pruimelaars, ’t is hier dus tijdelijk een rommelhoop, maar daar lig ik nu niet van wakker. Laat me het gerust weten indien jullie er wel wakker van liggen.

Braambessen en braambozen zomersnoei

Zoals ik eerder al het uitgelegd bind ik de takken aan horizontale leidraden (met bindgein). Ik gebruik hiervoor 4 nieuwe grondscheuten, dat geeft meer dan voldoende vruchten. Ik selecteer daarvoor de stevigste en best gepositioneerde grondscheuten en leid deze op de draden tussen de draden van het jaar ervoor.

Het maken van de bochten doe je met de nodige voorzichtigheid, anders durft zo’n tak wel eens afbreken.

De (snelgroeiende) zijscheuten die zich op deze gestektakken vormen laat ik groeien tot ze 1 meter lang zijn en snoei ik dan terug op 2-3 bladeren.

Van zodra de laatste vruchten geplukt zijn, worden de gesteltakken van vorig jaar weggehaald. Bij de vroegafrijpende Taybessen is dat nu het moment, bij Triple Crown, een erg laat dragende braambes, kan dat pas helemaal aan ’t einde van ’t seizoen. Ik snij deze oude gesteltakken in korte stukken, zodat ik de nieuwe gesteltakken niet breek of beschadig.

Let wel : dit is mijn manier van snoeien. Ik heb hier de voorbije jaren nooit last heb gehad van ingevroren takken (vorstschade) . Veel andere tuinders liepen de voorbije jaren aanzienlijke schade op door de vorst. Als je braambessen/braambozen niet bedekt opgesteld staan is het beter de nieuwe takken op de grond te leggen, in de winter af te dekken en pas in de lente op te binden.

Een fotoverslagje van het weghalen van de oude scheuten

Op ’t einde van ’t seizoen staan de gesteltakken voor het jaar erop dan weer klaar.

Het lijkt dat er dan weinig vruchthout overblijft, maar de oogst is meer dan rijkelijk én eenvoudig.

Voor staakbramen (onder meer Triple crown) is het onmogelijk om de takken te leiden zoals bij de Taybes: de takken zijn hiervoor veel te stug. Deze worden dan ook in waaiervorm geleid .

Tweede golf

De zomerframbozen zijn bijna op. Ik heb dit jaar vrij veel last van wantsen die de vruchten beschadigen. Ze zijn – in vergelijking met de stinkwantsen die vorig jaar wat schade berokkenden – vrij snel en dus niet zo eenvoudig te vernietigen.

De smaak van de zomerframbozen “Glenn Doll” en “Glen Magna “ wordt er niet beter op, in tegendeel. Ik geef de planten nog een jaar respijt, maar wanneer ook volgend jaar de smaak nog tegenvalt worden ze, samen met de herfstframboos ‘Pokusa’, verwijderd en vervangen door andere rassen.

Met het zomerframbozenseizoen dat bijna ten einde, zijn er nu ook rijpe vruchten te vinden op de herfstframbozen“Autumn Bliss” en “Joan J”. Maar ook andere vruchten maken zich klaar voor een tweede golf aan vers fruit uit de tuin.

De Dormanbessen zijn bijna rijp. Deze bessen zijn een kruising tussen een braambes en een Japanse wijnbes, en de vruchten zouden zowel qua vorm als smaak vergelijkbaar zijn met die laatste. De plant is lang niet zo mooi als een Japanese wijnbes, maar draagt veel fruit en de bessen zijn ook iets groter. De doorntjes zijn iets minder vervelend….

De Japanse wijnbes gaat ongeveer gelijktijdig rijp zijn, vorig jaar plukte ik de eerste bessen op 16 juli, nog steeds 2 weken vertraging in de oogst ten opzichte van 2012.

De Jostabessen zijn plukrijp. De bessen lijken op grote zwarte bessen (of op zwarte kruisbessen) en hebben een aangename smaak (die wat mij betreft geen doorslag is van een zwarte bes, zoals je wel eens leest).

De eerste appels zijn bijna rijp. Vooral de appels op ‘Précoce de Wirwignes’ (ook ‘Directeur Lesage’ genoemd), een vroege oogstappel, beginnen langzaamaan op kleuren te komen.

Tenslotte zijn er nog de druiven, die zeer snel groeien dankzij het broeierige weer van de voorbije dagen. Ik zie nog wel wat trossen afrijpen!

Mix2

Er zijn nu heel veel bramen, aalbessen, witte bessen en blauwbessen rijp. Vooral van de witte bessen ‘Blanca’ is er een enorme oogst, en in tegenstelling tot de andere witte bessen is ‘Blanca’ qua smaak vergelijkbaar met een gewone aalbes (de andere witte bessen zijn heel wat zoeter). Omdat we hier geen 3 kg (zure) witte aalbessen vers opeten werden de witte aalbessen, samen met rode aalbessen, bramen, blauwbessen en wat frambozen verwerkt tot gelei.

De witte (en rode) aalbessenvoor de gelei

De vruchten werden ingekookt en door een neteldoek gezeefd, waarna het overblijvende vruchtensap samen met de geleisuiker (in een verhouding 3 : 1 ) een nachtje mocht rusten.

’s Morgens werd dit goedje dan ingekookt tot een lekkere gelei die de niet zo sexy naam ‘Mix2’ kreeg toegewezen.

Enkele van de potjes Mix2, samen met een potje TayBoysenbraamkruisrodewittetroszwarteblauwe-bessenaardbeienconfituur

Mix2 werd daarna gekeurd en goed bevonden (ondanks de beperkte suikertoevoer).

Volgende creatie die gepland is : Dormanwijnbesframbozenconfituur, dat lijkt me ook een lekkere combinatie 🙂

Macro

Tussen de deur en het tuinscherm vond ik deze bouwwerkjes terug. Iemand een idee wat voor bewoners er in deze bouwwerken zitten?

Een beetje hoger op de zelfde paal : een nest dat niet is afgewerkt

Van de grote bladsnijder weet ik niet waar hij nestelt. Dit jaar verkiezen ze de beukenhaag als leverancier van hun ‘behangmateriaal’

De Cephalaria gigantea staat nu in bloei. Ik vind de bloemknoppen de dag voordat ze openen erg mooi:

Ook de zaaddozen zijn leuk, hier een zaaddoos van Scabiosa columbaria subsp ochroleu die het hier blijkbaar ontzettend naar zijn zin heeft, want de pol is erg snel uitgebreid (en is een echte insectenmagneet). Ik heb de indruk dat vooral hommels en boktorren een zwak hebben voor scabiosa.

Over insectenmagneten gesproken, iedereen heeft waarschijnlijk wel enkele pollen Echinecea in de tuin staan. Wanneer je deze van dichtbij bekijkt, kan je goed zien dat de hele zonnehoed opgebouwd is uit kleine bloemetjes, rijkelijk voorzien van stuifmeel.

Bij deze bloem moeten de bloemtjes zich nog ‘openen’

En tenslotte nog een andere hommelmagneet die over enkele dagen bloeit , maar eigenlijk nu al prachtig is, Rudbeckia ‘Herbstsonne’:

Bestuiving

Wilde bijen, hommels en zweefvliegen zitten hier nu volop in de tuin. Gewone bijen nog steeds zo goed als niet.

Brede bandzwever, de zweefvlieg die het talrijkst aanwezig lijkt in de tuin. De larven van deze zweefvlieg eten bladluizen.

Akkerhommel die duidelijk aan ’t bestuiven is.

Rozen

Na het berichtje van Ludo Muggenbeet over Casteels rozen bedacht ik me gisteren dat het toch te warm was om te werken in de tuin én dat die rozenkwekerij maar op 10 km van het ouderlijk huis was gelegen. Aangezien ik ’s avonds bij mijn ouders ging eten, heb ik even wat tijd uitgetrokken om in de voetsporen van Ludo een bezoekje te brengen aan de kwekerij.

Het plan was om twee sterk geurende rozen te kopen en nog een wat ‘wildere’ met enkele bloemen. Voorwaarde was wel dat ik gezonde rassen kon kopen, het “zonder is gezonder” adagio in gedachte wil ik absoluut geen chemische middelen inzetten tegen sterroetdauw en dergelijke.

Een sterk geurende die aan al mijn eisen voldeed heb ik niet meteen gevonden, dus heb ik ter compensatie nog wat meer enkelvoudige heersterrozen gekocht.

Rosa ‘Emilie Guillot’ volgens het etiket, maar ze lijkt niet op de foto’s die ik van die roos op internet vind (anders zou ik de plant niet gekocht hebben)

En blijkbaar hebben Ludo en ik een gelijklopende smaak, want bij het nalezen van zijn blog blijkt dat één van de rozen die ik vandaag kocht ook door hem aangekocht werd (‘Roland Garros’). Een roos die deze herfst in Beervelde zal geïntroduceerd worden.