Laatste posts

Vijver : aflevering 4

De laatste stap van de vijveraanleg: het introduceren van water- en moerasplanten. Zoals al eerder gezegd gebruik ik hiervoor alleen inheemse planten. Eigenlijk is dit het leukste deel van het vijverontwerp. In totaal heb ik 15 m² moeraszone om in te plannen en aan te planten. Zaterdagochtend begaf ik me dus richting de waterplantenkwekerij om mij het nodige plantgoed aan te schaffen.

Doordat de vijver nog niet helemaal gevuld was, kon ik aanplanten zonder het water echt troebel te maken. In de toekomst ga ik de vijver ook ten dele leegpompen (tot aan de lemen wanden) wanneer ik de planten wil uitdunnen. Maar dan nog is plantjes aanplanten in de modder in ieder geval geen evidentie. Je kan ook niet steunen op de modder want dan zak je er makkelijk 10-15 cm diep in weg.

Maar de aanhouder wint, en alles heeft ondertussen een plaatsje gevonden. Op de foto vallen de planten amper op, maar dat zal de komende weken en maanden snel veranderen, de meeste waterplanten zijn flinke groeiers. De allerfelste groeiers worden in ieder geval de toegang tot mijn vijver ontzegd, onder meer Mentha aquatica (watermunt), ook al is de kans reëel dat ik die later toch nog aanplant.

Werden aangeplant als moerasplanten: Alisma plantago-aquatica (grote waterweegbree), Butomus umbellatus (zwanenbloem), Calla palustris (slangenwortel),  Sagittaria sagittifolia (Pijlkruid), Menyanthes trifoliata (waterdrieblad),  Hippuris vulgaris (lidsteng), Iris pseudacorus (Gele lis), Veronica beccabunga (Beekbunge), Pilularia globulifera (Pilvaren), Stachys palustris (moerasandoorn) en  Hydrocotyle vulgaris (waternavel). Door de dikke laag leemgrond zouden de meeste van deze planten het erg goed moeten doen in de vijver.

Rondom de vijver plantte ik enkele oeverplanten die voor mij echt aan een vijverrand horen: Lythrum salicaria (Kattenstaart),  Filipendula ulmaria (Moeraskoningin), Cardamine pratensis (Pinksterbloem)  nog wat Iris speudacoris en Epipactis palustris (Moeraswespenorchis). Ik verplantte ook nog enkele plantjes Lychnis flos-cuculi (echte koekoeksbloem) uit de nectartuin naar de vijver.

De keuze aan zuurstofplanten was nog erg beperkt in de handel, wegens te vroeg. Ik kon wel Hottonia palustris (waterviolier), Potamogeton lucens (glanzend fonteinkruid) en Ranunculus aquatilis (waterranonkel) aankopen. Zowel waterviolier als waterranonkel zijn niet direct de makkelijkste zuurstofplanten, later op ’t jaar koop ik me nog wat Blaasjeskruid en Hoornblad bij, of een anders soort fonteinkruid, als het glanzend fonteinkruid niet wil wortelen.

Op het water drijft Stratiotes aloides (Krabbenscheer). Waterleliebladen zal je niet aantreffen op mijn vijver, omdat ik die daar te klein voor vind (3,5 x 5,5 m). En die miniatuurwaterlelies, dat is niet direct iets voor mij. Ik kocht  Nymphoides peltata (watergentiaan), dat heb ik vroeger ook in de vijver gehad, heel leuk plantje.

DS1_2104.jpg

Na alle aanplantwerk werd de vijver verder gevuld. Zoals je kan zien op de foto ligt er ondertussen ook één steen in de vijver. Eén maaskei van 34 kg; deze zal de komende jaren dienst doen als springplank voor de kikkers, en als badplaats voor vogels.

Na het aanplanten van de planten heb ik dus toch enkele plantenmandjes in de tuin: ééntje voor de watergentiaan, en enkele voor het fonteinkruid. Maar die zullen op termijn 1 meter onder water staan, en dus quasi onzichtbaar worden.

Vive la république!

Deze week kwam de vorst langs, woensdagavond. Een erg slechte grap van moeder natuur.  Hoogmoed komt voor de val. Toen ik donderdagmorgen opstond, controleerde ik de buitenthermometer van de chauffageketel. -0,7 °C. Ik slaakte een zucht van opluchting. Ik controleerde nadien de website van een weerstation een tiental km hiervandaan, -2,6 °C.  Ik heb geluk, dacht ik bij mezelf. Tijd om ’s morgens één en ander te controleren had ik niet, toen ik de wagen startte gaf die een buitentemperatuur van -1,5 °C. Bij de meeste fruitbomen is er geen of weinig schade (10%) bij vorst tot -2°C, volgens dit artikel. Ik reed dus met een gerust gemoed naar mijn werk, maar toen ik s’avonds thuis kwam, bleek mijn optimisme voorbarig geweest te zijn.

Omdat het nachtelijk bezoekje van de vorst was aangekondigd, beschermde ik de kiwi en kiwibessen die al volledig in blad stonden met vliesdoek, maar dat bracht geen zoden aan de dijk; zowat alle blad was volledig zwart. Ook de granaatappel is gedeeltelijk ingevroren.  De bloemen van de Paw-Paw : bijna allemaal bevroren. Ook op okkernoten moeten ik en de eekhoorns niet rekenen dit jaar, want ook het blad en de bloesem van de notelaar zijn stevig ingevroren.

DS1_2117

De vrouwelijke kiwiplant staat sterk beschut en kwam met beperkte de koude nacht dankzij een vliesdoek . De kiwibessen (foto bovenaan) en de mannelijke kiwi zijn wel alle blad kwijt

De appels in bloei kregen ook een flinke tik, voor abrikozen, perzik, peren en pruimen is het nog afwachten. Ook wat betreft kruisbessen, aalbessen, en andere heb ik eigenlijk geen benul van de impact van deze vorst. Volgens het bovenstaande artikel kunnen zij ook slechts -1°C aan.

DS1_2105

DS1_2106

Beide planten Schizophragma staan ongeveer 32 m van mekaar de bovenste iets meer beschut..

Ook in de siertuin is er behoorlijk wat schade: heel wat struiken waarvan alle blad is kappotgevroren: Edgeworthia, Magnolia sinensis, Hydrangea serrata ‘Hot Chocolate’, Tetradium danielli, Clerodendrom trichotomum. En zowat alle hosta zijn flink beschadigd door de koude.

DS1_2119.jpg

Hostamoes na vorst

DS1_2122.jpg

Notelaar ingevroren

Maar toch, al bij al mag ik nog niet klagen. Ik moet er mijn brood niet mee verdienen. Voor heel wat fruitboeren is dit een ramp. En bij een ‘collega’ velt-bestuurslid, in vogelvlucht 15 km hiervandaan, vroor het een pak feller (-5,5°C ). Daar is ook alle nieuwe groei van de druivelaars in hun wijngaard (500 stuks) kapotgevroren.

DS1_2129.jpg

Weinig schade bij de druivelaars, 3 van de 18 planten ten dele bevroren

Toch wel cynisch, ik had vorige week een logje voorbereid als update van het exotisch fruit,  waarin ik de uitbundige bloei van de paw-paw, kiwi, kiwibessen, … besprak. Dat ik dit jaar voor ’t eerst heel wat fruit zou eten van  de Paw-paw. Maar omdat ik nog geen foto’s had genomen, staat het berichtje nog in mijn concepten. Maar dat kan nog een jaartje in de koelkast blijven liggen, de vorst mag ook tot dan op reis naar de noordpool of zo.

DS1_2131.jpg

Na vorst komt euh… Wel nieuwe groei zichtbaar op de grootste kiwibessen

Het KMI geeft ondertussen aan dat de vorst volgende week mogelijk nog eens op tournée gaat, en wel drie nachten na mekaar.

DS1_2127.jpg

De appelaars staan ondertussen volop te bloeien alsof er niets gebeurd is.

 

Vijver Aflevering 3

Tijd om de randen af te werken.

Over de ‘lemen wallen’ heb ik vorige week al iets geschreven. Ze maken grote plantvakken met een bodem die tussen de 30 en 0 cm onder water ligt. De leemlaag is dan zelf tussen de 30 en 50 cm dik, zodat de planten ruim voldoende grond hebben om rijkelijk te groeien.

vijver

Het schema hierboven laat ook het principe van de randafwerking zien. Om problemen met de capillariteit van leem te voorkomen (waardoor de vijver ten dele leeg zou gezogen worden door de verbinding tussen de grond in de vijver en de tuingrond), zal ik aan de vijverrand zelf ruw zand gebruiken (grijs op het schema). Dat heeft een korrel van 1000-2000µm, zodat de capillaire werking zo goed als nihil zou moeten zijn.

DS1_2098

De folie is nu nog zichtbaar. Volgende week maak ik 2-3 cm vrij aan beide kanten die ik dan opvul met grof zand

Dat zand-over-de-folie volgt pas volgende week, zodat er nu nog een stukje folie zichtbaar is. Ook de vijverplanten volgen zaterdag, nadien vul ik de vijver verder (het waterniveau moet nog ongeveer 25 cm extra stijgen). Zaterdag ga ik ook een emmer water uit de vijver van bevriende tuiniers scheppen, om mijn vijver met nuttige organismen te enten.

Toch ziet het er allemaal redelijk goed uit. Al bij al is de vijver een halve meter tot een meter te breed uitgevallen, dat komt ten dele door de randafwerking. Maar ik ga er nu toch niets meer aan veranderen.

Op het schema zie je dat de folie onder de grond nog eens omhoog krult. Dat is om te zorgen voor een extra moeraszone rond de vijver. Die extra moeraszone is wel alleen voorzien aan de kopse zijden van de vijver, aan de andere kanten ligt de folie een cm of 2 hoger, daar moeten we immers langs de vijver kunnen lopen. Daar wil ik geen drassige grond. en door deze opbouw zou de vijver gaat overlopen’ vooraan en achteraan op de foto, niet aan de zijkanten.

Bloemenweide v2

De eerst aangelegde bloemenweide is niet meer, want daar ligt nu een vijver. Tijd voor een nieuwe bloemenweide dus.

Bij de graafwerken voor de vijver werd alle grond achterin de tuin verzameld. Na het vullen van de leemvakken in de vijver had ik verwacht dat er iets minder grond zou overblijven dan in werkelijkheid het geval was. Ik had gedacht om er een klein ‘heuveltje mee aan te leggen, maar dat zou dus toch een flinke heuvel geworden zijn.

In de toontuinen van de Chelsea Flower Show zie ik wel eens een tuin passeren waarin een bloemenweide met reliëf is aangebracht, en dus dacht ik ‘Waarom dat hier eens niet proberen’. Met een zondagnamiddagje grondverzet met kruiwagen, schop en landhark kwam ik tot het volgende resultaat. Fijn dat het tot dan redelijk droog was gebleven, want maandag zou die klus niet gelukt zijn na de zware regenval van zondagnacht.

DS1_2089

De situatie voor de start

In dit landschap werden alle planten uitgeplant die ik had gerecupereerd uit het stukje bloemenweide-dat-vijver-zou-worden. Verder plantte ik er ook nog een reeks aangekochte Knautia arvensis, Leucanthenum vulgare, Campanula rapunculus en Campanula rapunculoides aan,

Over een week zaai ik er nog een mengsel van éénjarigen uit. Veel werk, maar ’t fijne is wel dat ik hier geen graszoden moest verplaatsen alvorens te beginnen, en eigenlijk redelijk arme grond gebruik voor de bloemenweide…

Vijver Aflevering 2

Net voor het paasweek-end was de tijd gekomen om de vijverfolie te leggen.

Vooraleer we met de folie startten legden we beschermingsdoek in de put. Die beschermt de folie tegen stenen maar maakt het leggen van de folie ook eenvoudiger, de folie glijdt beter over die doeken. en met die wallen leek me dat een groot voordeel.

Dan was het tijd om de folie aan te leggen. Een flinke klus om met zijn tweeën af te werken. Het gewicht van de folie bedraagt ongeveer 80 kg, en zo’n rol is een redelijk ‘lomp’ gewicht. En ’t was niet de bedoeling om de lemen wallen te beschadigen tijdens het aanbrengen van die folie.

Maar na wat geknoei slaagden we er in om de folie juist te leggen zonder de wallen te beschadigen. Van zodra de folie goed lag, werd de vijver gevuld tot aan de hoogte van de voet van de wallen (zodat daar geen extra druk op gezet zou worden.

Daarna werd de plantenzone opgevuld met de leemgrond uit de put. Ondertussen werd de kraan van het water opnieuw opgezet. Na drie uur aanlopen met kruiwagens was de vijver bijna volledig gevuld. Ik wacht met het verder vullen van de vijver tot ik de planten heb aangeplant, zo maak ik minder  ‘stof’. En die planten aanplanten en de randafwerking, dat wordt waarschijnlijk een werkje voor volgende week.

De wallen hebben het in ieder geval stand gehouden (zoals ik eigenlijk wel verwachtte). Ik heb nu rondom de vijver plantzones van 60 – 100 cm breed, met 30-50 cm diepe grondlaag. Daar zouden de planten zich goed moeten in kunnen voortplanten.

Adoptie

Vlak voor de winter van 2015-2016 werd ons kippenbestand op enkele dagen tijd flink gedecimeerd door een virus. Eén haan en twee hennen bleven over. In juni ontsnapte één van die hennen, dus toen waren ze nog met twee: één haan en één hen.
Begin dit jaar ging ik op zoek naar nieuwe hennen, en deze keer geen goudbrakels. Hun ‘Houdini’ gedrag begint na verloop van tijd te vervelen. Dus zocht ik naar een rustiger ras, in eerste instantie Mechels hoen of Brahma (lekker zwaar dus geen gevlieg) om dan bij Barnevelders uit te komen (rustig ras).
Maar net voordat ik een bevestigingsmailtje stuurde voor een toom barnevelders dacht ik bij mezelf: waarom geen legkippen adopteren? Sinds 2012 jaar zijn legbatterijen verboden en vervangen door “verrijkte kooien”, zodat het leven van een legkip ‘leefbaarder’ is. Niet dat de dieren nu een riant bestaan leiden (of lijden?), ze vertoeven nu met 13 kippen per m² (een oppervlak van 27 x 27 cm per kip). Na een jaar tot anderhalf jaar zijn de dieren niet langer economisch rendabel omdat ze niet voldoende eieren meer leggen, en worden ze geslacht als soepkip.
Er zijn heel wat ‘Adopteer een legkip’ initiatieven, waarbij legkippen die afgeschreven zijn worden opgekocht, geadopteerd door particulieren en zo behoed van het soepkip-statuut. Na het lezen van de website van één van zo’n initiatieven, besliste ik, er zelf ook drie te adopteren om zo enkele extra stakkers de kans op een fatsoenlijk pensioen te geven. Het lijkt onwezenlijk, maar zo’n kippen hebben nooit aarde gekend om in te scharrelen, weten niet wat gras is, hebben de zon nog nooit gezien en weten zelfs niet wat regen is.
Woensdagavond mocht ik mijn kippen afhalen. Gewapend met een grote kartonnen doos kwam ik aan op het afgesproken adres, waar ik niet alleen was, en er ook nog heel wat volk verwacht werd na me, want er zaten nog tientallen kippen in transportkooien.
Tot nu toe was het eerder een probleem om aangekochte kippen in de doos te houden tot in de ren (ik herinner me de keer dat een haan in de auto uit de doos was gekropen, lachen). Deze diertjes durfden hun kartonnen doos niet te verlaten. Ik heb de beestjes dan maar uit de doos gepakt en in het nachthok gezet, waar ze ook enkele minuten als standbeelden bleven staan. Een pak van mijn hart: geen of weinig agressie tussen de goudbrakels en de legkipjes. Ze slapen nu samen in ’t zelfde nachthok, ik hoop van harte dat ze ook morgen in peis en vree leven.
De dieren zien er nu absoluut niet uit. Ze hebben bijzonder weinig pluimen maar zijn wel duidelijk goed doorvoed. Blijkbaar zouden ongeveer 10% van de rescue-kipjes het niet redden. De overige 90% recupereren verbazend snel en zouden er over enkele weken al een pak beter moeten uitzien, met veren en zo. Tot dan vragen ze wel wat extra zorgen. Want schuilen voor regen, het nachthok opzoeken ’s avonds, dat kennen ze niet. Maar ik reken erop dat ze snel het gedrag overnemen van de goudbrakels (behalve dat vliegen).
De kippen bleven vandaag in het nachthok, we hebben ze na de middag zelf buiten gezet. Ik vermoed dat ik ze vanavond ook terug zal moeten binnenzetten.
De eerstkomende weken dienen alle kippen te vertoeven in het ophokplicht-conforme hokje van 5 m². Niet groot, maar ze hebben wel al meer dan 10 keer meer plaats dan in hun oude kooien. Ik wil eerst wachten tot er terug gras staat in het kippenhok, daarna hebben ze met zijn vijven terug 100m² kippenren ter beschikking. En in de winter mogen ze in de hele tuin scharrelen.
Indien je dus kippen wenst, overweeg dan ook om zo’n beestjes te adopteren. Er zijn over heel Vlaanderen opvancentra waar je terecht kan. Mensen die ieder jaren uren vrije tijd steken in het ophalen, verzorgen en verdelen van deze kippen.

Lente

Er lijkt nu elke dag wel iets nieuws in bloei te komen. De muurbloem Erysimum ‘Bowles Mauve’ (foto boven) is één van de eerste vaste planten om te bloeien. Het is een uitstekende vlinderlokker en de plantjes zullen doorbloeien tot aan de vorst.

DS1_2064

Viburnum carlesii ‘Aurora’ staat ook al enkele dagen in bloei. ’s Avonds is het aroma van deze plant erg goed merkbaar. De geur is wel redelijk zwaar (iets wat wel vaker voorvalt bij telgen uit het Viburnum-geslacht)

Al jaren was Geranium ‘Stephanie’ de eerst bloeiende Geranium in de fruitberg. Maar G. Bill Wallis’ neemt dit jaar de fakkel over.

DS1_2056

Geranium phaeum volgde enkele dagen later. Maar gek genoeg wel de planten die in de schaduw staan, planten die meer in de zon staan zijn nog lang niet aan bloeien toe.

DS1_2060

Fothergilla major wordt overal omschreven als een plant met geurende bloemen. Maar terwijl het aroma erg aangenaam is, is het zo goed als niet waarneembaar.

Epimedium

Het zijn nu de hoogdagen van de Elfenbloem, Epimedium.

Wanneer je de plantjes koopt, lijkt het iele plantjes die echt bescherming nodig hebben. Maar de planten groeien aan een rotvaart en kunnen eigenlijk best wel hun mannetje/vrouwtje staan.

DS1_2062DS1_2070DS1_2063DS1_2081

Vijver Stap 1

Vrijdag morgen stond de grondwerker met zijn minigraafmachine en bobcat klaar om het vijvergat te graven. Nog geen drie uur later was het gat gegraven en kon ik zelf ook al wat verder werken.

DS1_2042.jpg

Deze vijver zal met folie worden afgewerkt. De ‘wallen’ in de vijver dienen om rondom de vijver een laag leem van  30 cm te kunnen leggen. Die leem is opgegraven bij het maken van de vijver. De bovenste 30-40 cm is te vruchtbare grond, en zal niet in de vijver gaan, maar  de grond die daaronder werd opgegraven zal ik als vijveraarde gebruiken.

Vraag is natuurlijk, gaan die natuurlijke wallen blijven staan eens de vijver gevuld wordt? Dat is een gok die ik bereid ben te nemen, ik denk van wel. De folie is ondertussen besteld, en dan zou ik vrijdagmorgen moeten kunnen starten met het leggen van de folie, en het vullen van de vijver (dat laatste zal in meerdere keren gebeuren, maar daarover later meer).

Ik zou die wallen ook kunnen maken met chappe, of leem vermengd met 10 % kalk (dan wordt die leem ook beenhard). Maar ik wil eigenlijk zo weinig mogelijk met verhardingen ‘klooien’. Zoals al gezegd, het zou best kunnen dat die wallen instorten tijdens het vullen, of zelfs na enkele jaren.

Maar dat zien we dan wel.